borsa nedir - borsa nasıl oynanır ve takip edilir

borsa nedir - borsa nasıl oynanır ve borsa nasıl takip edilir

Özellikle 1990 ların sonunda ülkemizde borsa altın çağını yaşamıştı. Herkes elindeki 3 - 5 kuruş birikimi borsaya yatırmış ve hayatta adlarını zar zor duydukları şirketlerden tutun da dünyaca ünlü holdinglerin hisse senetlerinden zengin olma hayali ile yanıp tutuşmuştu. 1999 daki bankacılık krizi borsa sevdalılarına büyük bir şok ve hayalkırıklığı yaşatmıştı. Ancak asıl şoku 2001 krizi ile yaşamıştık. Bir çok insan elinde ne var yoksa borsada eritip yok etmiş ve hatta intaharlar, boşanmalar cinnet geçirmeler gibi değişik aile dramlarına milletçe şahit olmuştuk. Peki neydi onların yaptıkları yanlış. Borsadan para kazanmak hem zor hem de kolaydı. Tabi burada acemilik borsadan iflas eden ve batanların en büyük hatasıydı. Şimdi sizlere bu yazıda, özellikle borsaya yeni başlayan arkadaşlar için altın değerinde küçük yatırımcı tiyoları vereceğim. Bu sayede elinizdeki üç beş kuruşu batırmadan belirli bir gelir elde ederek zengin bile olabilirsiniz. Şimdi sizlere borsada yaygın bilinen yanlışlara ve işin asıl doğrusunu soru cevap şeklinde açıklamalar getireceğiz.

1) Borsada para kazanmak için öncelikle bir hisse senedinden hatırı sayılır bir miktarda para kazanmak lazımdır.
Doğrusu: Borsada para kazanmanın sırrı bir hisse senedinden az miktarda da olsa kar ile çıkabilmenizdir. Çoğu küçük yatırımcı bir günde % 5 -10 gibi karlar ile para kazanmak için seferber olur. Ancak borsa da zengin olmak için yılda % 50 reel kar etmek yeterlidir. Tabi zenginlik hayallerinizi bir 8 -14 yıllık pryoda yaymanız gerekmektedir. Yıllık % 50 demek 200 iş günlük borsa seansında haftada ortalama % 1 kazanmak demektir. Bu bile çok ciddi bir kazanç oranıdır. Büyük holdinglerin bile yıllık % 30-40 kar edemediklerini hesaplarsanız bu durumda sizin bir holdingten daha fazla para kazandığınızı anlayabilirsiniz.
Bir ara 50 bin tl ile başlanan borsa yolculuğuma 12 yıl süre ile istikrarlı bir biçimde her yıl %50 kazanarak devam edersem ne kadarlık bir servete kavuşacağımı hesaplamıştım. Çıkan sonuç inanılmazdı. Tamı tamına 6 milyon tl ye yakın bir birikim ediniyordum. Bu hesaplama, günlük % 0.5 lik bir kazancın bile borsada uzun yıllarda ne kadar büyük bir mana taşıdığını sizlere izah etmektedir.

2) Bir hisse hızla düşüyorsa satar ve paramı kurtarırım.

Şimdi bu önerme hisse senedine göre değişir. Şayet batmakta olan bir firmanın hisse senedi ile oynuyorsanız zararın neresinden dönerseniz kar dır deyip kaçmanızı tavsiye ederim. Ancak kar oranları ve bilançosu iyi olan, geleceğie güvenle bakan bir şirketin hisselerini sırf borsada bir dalgalanma var diye satmanız bana kalırsa bir küçük yatırımcının yapacağı en büyük hatadır. Borsa oyununda kar da zarar da hisse elden çıkmadıkça kesinleşmiş olmaz. O nedenle aldığınız hisse senedinin değeri onda birine bile düşse sabır edip bekleyin. Elbette zor bir karar ama sattığınız anda zararı realize etmiş olursunuz. Sonra hisse senedi aniden yükselmeye başlayınca da böyle seyreder kalırsınız. Size kendimden bir örnek vereyim. 2008 Ocağında 15 bin tl lik işbankası c tipi hisse senedini almıştım. Sonra ABD deki kriz dünyaya sıçrayınca bizim hisseler 1 yıl içerisinde eridi mum oldu. 6.5 tl den aldığım iş c türü hisse bir anda 2.5 - 3 tl lere düştü. Neyse ki kenarda olan bir paramdı ve ihtiyacım yoktu. Geçen yıla kadar hisse düşük vaziyette seyretti. Geçen sene mayısta bir araba alma niyetim vardı. Vergi indiriminden faydalanarak mütevazi bir araç almak istedim. Elimde fazla nakit te yoktu. Eski arabayı satıp kredi çekmeyi düşünüyordum. Eşim hisse senetlerinin zaten kazandırmadığını ve satıp araba almamı söylediğinde hafif bir kavga bile ettik. Neyseki satmamışım. arabayı aldıktan hemen sonra İş bankası temettü dağıttı ve 3000 adet olan hissem 3300 e çıktı. 15 gün önce hisse senedi 8 TL yi gördü ve elimden çıkardım. Şimdi 2 yıl önce 19 500 tl ye malettiğim hisseleri sabırla bekleyerek 27 bin TL den satmayı başardım. Ancak çevredekilerin lafı ile hareket etseydim ancak 12 bin tl edecekti hisseler. Yani bu örnek bile borsa da beklemenin önemini göstermektedir.

3) Bir hisse senedi çok fazla düşmüşse alım için iyi fırsattır.

Tam olarak böyle değil. Bir hisse senedinin nereye kadar değer kaybedeceğini bilemeyiz. Bu nedenle bir kademede hisse senedi alacaksak en azından tüm paramız ile almamalıyız. Birkaç alım ile değişik kademelerde alım yapmak daha makul bir davranıştır. Ayrıca hissenin en düşük anını kimse bilemez. Ancak hisse tekrar yükselmeye başladığında dip noktasını görebiliriz. O nedenle hisseyi dip noktadan biraz daha yüksekte almak bir küçük yatırımcının izleyebileceği en akıllıca yoldur.

4) Borsa hakkında detaylı bilgi edinmek için tüm hisse senetlerini incelerim

Hİç bir yatırımcı borsadaki tüm hisse senetlerinin davranışlarını tam manasıyla analiz edemez. Kendinize maksimum 4-5 hisse senedi seçip onlar üzerine yoğunlaşın. Zamanla o hisse senetlerinin uzmanı olacaksınız ve nereye kadar düşüp yükselebileceğini tam olarak kestirebileceksiniz.